Strona główna
muzyka historia polityka tradycje mitologia zdjęcia kolekcje różności download linki forum
 
Kraje celtyckie
Współczesna Irlandia
 

Flaga Walii
Flaga Walii

Walijskie godło
Godło Walii

Mapa Walii

nieoficjalny hymn Walii

Walia, Cymru, Wales

Powierzchnia: 20,760 tys. km2
Ludność: 2,927 tys. (1997)
Gęstość zaludnienia: 141 osób/km2
Stolica: Cardiff, ok 299 tys. mieszkańców (aglomeracja ok 500 tys. - 1993)
Ustrój: Obszar stanowiący integralną część Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, od 1267 r. unia personalna z Anglią, od 1535 do 1707 roku dominium korony angielskiej, po 1707 włączona bezpośrednio do Anglii jako księstwo. 2 maja 1999 roku odbyły się wybory do pierwszego Walijskiego quasi-parlamentu, stanowiącego głównie ciało doradczo-opiniujące rządu brytyjskiego.
Święto narodowe: 1 marca (dzień św. Dawida)
Symbol roślinny: por
Podział administracyjny: Po reformie administracyjnej w 1996 roku Walia dzieli się na 22 niejednorodne jednostki administracyjne. Ich listę można znaleźć tutaj
Główne wyznania: baptyści, metodyści, anglikanie
Język oficjalny: angielski, walijski (językiem walijskim posługuje się na codzień ok 500 tys. mieszkańców, co stanowi najliczniejszą grupę ludności mówiącą językiem celtyckim). Walijski jest językiem urzędowym od lat 60 XX wieku.
Jednostka monetarna: 1 funt angielski = 100 pensów (jako jedyny kraj w obrębie Wielkiej Brytanii Walia nie emituje własnego pieniądza).
Strefa czasu: 0
Większe miasta: Swansea, Newport, Rhondda, Merthyr Tydfil.
Położenie geograficzne: Obszar Walii obejmuje południowo-zachodnią części wyspy Wielkiej Brytanii i wyspy przybrzeżne (Anglesey). Z trzech stron otacza ją morze, od zachodu graniczy z Anglią, od Irlandii oddziala ją kanał św. Jerzego a od Kornwalii kanał Bristolski. Walię można podzielić na dwa główne regiony - zachodni, z górami Kambryjskimi (z najwyższym szczytem Snowdon'em - 1085 m.) i wschodni raczej nizinny. Większa część ludności zamieszkuje południowe, bardzo uprzemysłowione, wybrzeże.
Historia: od 2 tysiąclecia p.n.e. Walia zamieszkiwana była przez różne plemiona celtyckie, najczęściej określane wspólnym mianem Brytonów (łac. Prytani). Podbita przez Rzymian w roku 78 została tylko powierzchownie zromanizowana. W V wieku została schrystianizowana (z Walii podobno pochodził św Patryk, patron Irlandii). W kolejnych wiekach zaznaczył się silny napór germańskich plemion Anglów i Sasów, spychając pozostałych Celtów do Kornwalii, Strathclyde i Walii właśnie. Nazwa Walia pochodzi od staroangielskiego słowa waelisc, oznaczającego obcego.
Już w VII wieku Walia i Szkocja pozostały jedynymi krajami nieopanowanymi jeszcze przez Germanów. Najeżdżana dodatkowo przez wikingów Walia została na krótko zjednoczona przez Gruffydda ap Llywelyna (1039 - 1083), potem jeszcze kilkakrotnie Walijczycy zrywali się aby zerwać więzy łączące ich z coraz bardziej dominującą Anglią. Ostatni Walijczyk władający krajem - Gruffyd ap Cynan zginął w antyangielskim powstaniu w 1282 roku. W roku 1287 Walia ostatecznie została podporządkowana koronie angielskiej a w 1301 Edward I nadał swemu synowi tytuł księcia Walii, który to honor do dziś otrzymują brytyjscy następcy tronu. W 1535 władzę w Aglii przejął Henryk VII, z walijskiego rodu Tudorów. Przyspieszyło to tylko proces asymilacji Walijczyków z angielską społecznością wyspy. Walia otrzymała angielski system prawny, administracyjny i religijny, a lokalna arystokracja uzyskała miejsce w parlamencie. W 1707 przy okazji unii angielsko-szkockiej stała się księstwem.
Pomimo tego, że została podbita najwcześniej ze wszystkich celtyckich krajów, jej mieszkańcy zachowali w dużej części język i zwyczaje swych przodków. Jeszcze sto lat temu tylko po walijsku mówiło 60% mieszkańców. Dzisiaj takich osób w zasadzie się nie spotyka, ale ponad 600 tys ludzi wciąż używa walijskiego na co dzień, a drugie tyle go biernie rozumie. W 1998 roku odbyło się referendum w sprawie utworzenia specjalnego samorządnego zgromadzenia walijskiego przy rządzie brytyjskim. Większość mieszkańców powiedziała „tak”, wobec czego w rok później odbyły się wybory do rady, która być może stanowić będzie zalążek przyszłego niezależnego walijskiego parlamentu. Odbywa się to zgodnie z przyjętą w Wielkiej Brytanii zasadą „devolution”, czyli stopniowego uniezależniania się regionów Zjednoczonego Królestwa od centralnego rządu.
Jako ciekawostkę przedstawiam listę walijskich królów i władców. Warto zajrzeć chociażby po to, aby poznać oryginalne walijskie imiona.
Gospodarka:

  • Produkt narodowy brutto: 14,8 tys dolarów USA/osobę (1997)
  • Struktura PKB (1994): przetwórstwo 28.5%, usługi finansowe 17.4%, edukacja i opieka zdrowotna 15.5%, turystyka 12.9%, rolnictwo 2%.
  • Bezrobocie (1997): 8,1%
Główne partie: Ambasada Wielkiej Brytanii w Polsce:
    al. Róż 1
    00-556 Warszawa tel: (022) 628-10-01
    fax: (022) 621-71-61
Najdłuższa nazwa miejscowoœci na świecie
I na koniec najdłuższa na świecie nazwa stacji kolejowej:
Llan-fair-pwll-gwyn-gyll-go-ger-y-chwyrn-drobwll-llan-tysiliog-ogo-goch, czyli:
Kościół świętej Marii w dolinie białej leszczyny, nieopodal gwałtownych wirów, w pobliżu kościoła świętego Tysilo przy czerwonej jaskini.