Wyspa Man, Ellan Vannin, Isle of Man
Powierzchnia: 572 km2
Ludność: 73 tys. (1991)
Gęstość zaludnienia: 128 osób/km2
Stolica: Douglas, ok 35 tys. mieszkańców (wraz miasteczkiem Onchan) - 1997
Ustrój: Terytorium nie wchodzi w skład Zjednoczonego Królestwa. Od ponad 1000 lat istnieje tam lokalny parlament - Tynwald, co czyni go najstarszym wybieralnym parlamentem świata. Składa się z 20 osobowej izby niższej Izby Kluczy (House of Keys) wybieranej w powszechnych wyborach; i wyższej - Rady Ustawodawczej (Legislative Council) w skład której wchodzą między innymi Prezydent Wyspy Man, biskup Sodor i Man oraz namiestnik królowej angielskiej. Tynwald posiada szeroką autonomię w wielu sprawach, włącznie z ustalaniem podatków - z jego gestii wyłączona jest jedynie polityka zagraniczna i obronna. Wyspa Man NIE JEST członkiem Unii Europejskiej, ale jest traktowana na specjalnych prawach co stanowi protokół trzeci układu o przystąpieniu Wielkiej Brytanii do UE.
Święto narodowe: b/d
Linia brzegowa : 160 km.
Podział administracyjny: 15 okręgów
Główne wyznania: b/d
Język oficjalny: angielski - celtycki język manx jest już praktycznie wymarłym językiem, ostatni „native speaker” - Edward Maddrell zmarł 24 grudnia 1974 roku. Dzisiaj ocenia się, że jest jeszcze około 500 osób potrafiących porozumieć się w tym języku zrzeszających się w Yn Cheshaght Ghailckagh czyli Stowarzyszeniu Języka Mańskiego. Prowadzi ono starania o wprowadzenie nauki tego języka w szkołach podstawowych i średnich.
Jednostka monetarna: 1 funt angielski = 100 pensów
Strefa czasu: 0
Domena internetowa: .im
Większe miasta: Ramsey - 1,3 tys., Peel - 3 tys., Castletown
Położenie geograficzne: Wyspa Man jest częścią Wysp Brytyjskich, leży na Morzu Irlandzkim centralnie pomiędzy Anglią, Szkocją, Irlandią i Walią. W kształcie przypomina owal o maksymalnej rozciągłości 52 na 22 kilometrów. Najwyższym wzniesieniem jest góra Snaefell - 621 m n.p.m. Temperatura waha się od 5 st. C w lutym do 29 w lipcu (najwyższa zanotowana tam temperatura).
Historia: Legendy głoszą, że Wyspa Man powstała podczas starcia irlandzkiego herosa Finna MacCoole z nieznanym wojownikiem z Anglii - podczas walki wielki kawał Irlandii został z niej wydarty i rzucony na środek Morza Irlandzkiego - tak miała powstać Wyspa Man i Lough Neah w Irlandii Północnej. Pierwsze ślady osadnictwa sięgają czwartego tysiąclecia p.n.e. - w V wieku p.n.e. przybyli tu Celtowie, których język i kultura przetrwały ponad 2000 lat. W IX wieku władzę przejęli wikingowie z Norwegii; ich pobyt na wyspie odcisnął się głęboko w miejscowej kulturze. Pozostawali tu aż do początków XIII wieku - po tym okresie przez 200 kolejnych lat zwierzchność przenosiła się z Anglii do Szkocji, przez krótkie chwile władali nią nawet Irlandczycy, by ostatecznie pozostać w gestii królów angielskich. Do XVIII wieku wyspa Man była siedzibą przemytników i innych przedsiębiorczych ludzi zajmujących się nielegalnym handlem. Aby to ukrócić rząd brytyjski uchwalił specjalne prawa i wykupił całą wyspę za jedyne 70.000 funtów po czym przekazał w bezpośredni nadzór brytyjskiej monarchii. Zaoszczędzono w ten sposób wydatków rzędu 100.000 funtów rocznie na utrzymanie porządku, za to mieszańcy wyspy zostali pozbawieni podstawowego źródła dochodów.
Gospodarka:
- Produkt narodowy brutto: 14290 tys dolarów USA/osobę
- Struktura PKB: Podstawowym źródłem dochodów jest sektor finansowy ok 37% PKB), ponadto sporo pieniędzy przynosi turystyka - na wyspę przyjeżdża na wakacje rzesza mieszkańców Wielkiej Brytanii. W przeszłości na wyspie znajdowała się duża kopalnia cynku i ołowiu.
- Bezrobocie: b/d
Ambasada Wielkiej Brytanii w Polsce:
al. Róż 1
00-556 Warszawa
tel: (022) 628-10-01
fax: (022) 621-71-61
|
